Ο καπνός θα σώσει την Ελλάδα

Ο καπνός θα σώσει την Ελλάδα

Ο καπνός θα σώσει την Ελλάδα

Όπως είναι γνωστό, η Μικρασιατική καταστροφή δημιούργησε στην Ελλάδα πολύ μεγάλο δημογραφικό και οικονομικό πρόβλημα. Ο εποικισμός της Μακεδονίας και της Θράκης με τους έμπειρους στην καλλιέργεια του καπνού Μικρασιάτες έδωσε σημαντική ώθηση στην Ελληνική οικονομία, (πρακτικά Βουλής 18-4-1946), αφού η βασική τους απασχόληση σ’αυτές τις περιοχές ήταν η καλλιέργεια του καπνού.

Τη δεκαετία του 1950 η καλλιέργεια καπνού αντιστοιχούσε στο 4-5% της καλλιεργούμενης έκτασης στην Ελλάδα. Απασχολούνταν περίπου 200.000 οικογένειες και δινόταν δουλειά σε 40.000 καπνεργάτες, εκτός των εμπλεκομένων στο καπνεμπόριο και τις καπνοβιομηχανίες. Ο καπνός ήταν το πρώτο εξαγώγιμο προϊόν της Ελληνικής οικονομίας και καταλάμβανε το 50% των εισροών στο σύνολο των γεωργικών εξαγωγών.

Τα καπνά που καλλιεργούνταν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας ήταν αποκλειστικά «ανατολικές ποικιλίες»  που χωρίζονταν σε δύο κατηγορίες. Αυτά που προορίζονταν για εσωτερική κατανάλωση και τα χρησιμοποιούσαν οι Ελληνικές καπνοβιομηχανίες και αυτά που εξάγονταν και χρησιμοποιούνταν από ξένες καπνοβιομηχανίες.

Με την πάροδο των χρόνων όμως η καλλιέργεια των ανατολικών ποικιλιών άρχισε να φθίνει, γιατί με την παγκοσμιοποίηση και την είσοδο της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, άλλαξαν και οι συνήθειες των Ελλήνων καπνιστών και οι Ελληνικές καπνοβιομηχανίες αναγκάστηκαν να προσαρμόσουν τα χαρμάνια τους με εκείνα των μεγάλων χωρών. Σήμερα τα τσιγάρα που κυκλοφορούν σε όλο τον κόσμο χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

  1. American blend που γίνονται με καπνά Virginia σε αναλογία 75%, Burley 15% και ανατολικά (ιδιαίτερα Μπασμά και Κατερίνης) 10%. Αυτό είναι το πλέον διαδεδομένο χαρμάνι.
  2. English blend με αναλογία 100% Virginia
  3. Ο Καναδικός τύπος: Η Καναδική κυβέρνηση πρόσφατα απαγόρευσε τη χρήση χαρμανιού και επέτρεψε την κυκλοφορία τσιγάρου με ένα τύπο καπνού.

Στα τσιγάρα όμως που κυκλοφορούν υπάρχουν και πρόσθετες ουσίες, όπως α) νιτρικά άλατα, για να προσδίδουν ροή στο κάπνισμα β) essences, δηλαδή γλυκαντικές και αρωματικές ουσίες, για να προσδίδουν κάτι το ιδιαίτερο στο κάπνισμα που να τα διαφοροποιεί από τα άλλα και είναι αυτά που εθίζουν τον καπνιστή και όχι η νικοτίνη η οποία θεωρείται η πιο εθιστική ουσία στη φύση και γ) υγραντικές ουσίες, για να κρατούν υγρό το τσιγάρο, γιατί άμα ξεραθεί ‘‘ πιάνει στο λαιμό’’ τον καπνιστή.

Η Ε.Ε. θέλοντας να προφυλάξει τους πολίτες της εδώ και 15 χρόνια προέβη σταδιακά στην απαγόρευση της χρήσης από τις καπνοβιομηχανίες των πρόσθετων ουσιών. Η πρώτη ουσία που απέσυραν οι καπνοβιομηχανίες ήταν τα νιτρικά άλατα γι’ αυτό άλλωστε τα τσιγάρα τώρα σβήνουν. Το 2014 θα αποσυρόταν η χρήση των essences, αλλά δόθηκε παράταση ως το 2020. Δεν γνωρίζουμε το πότε θα αποσυρθούν οι υγραντικές ουσίες.

Με όλα τα παραπάνω -συμπεριλαμβανομένης της αστυφιλίας και της εγκατάλειψης της υπαίθρου- η καπνοκαλλιέργεια συρρικνώθηκε επικίνδυνα και ιδιαίτερα μετά την ολική αποδέσμευση. Όμως τα τελευταία 3-4 χρόνια παρατηρείται μια έντονη κινητικότητα στην Ελλάδα από το καπνεμπόριο για αγορά καπνών Virginia με τιμές πολλαπλάσιες αυτών του 2005 και νωρίτερα. Επιμόνως ζητούνται επίσης Virginia βιολογικής καλλιέργειας. Η στροφή αυτή ασφαλώς δεν είναι τυχαία, αφού σχετίζεται με την απαγόρευση των πρόσθετων ουσιών από την Ε.Ε.

Το μέτρο αυτό θα αναβαθμίσει φυσικά τα Ελληνικά Virginia, αφού μαζί με το Μπασμά και τα Κατερίνης θα τα καταστήσει τα πιο περιζήτητα καπνά στον κόσμο, εξαιτίας των φυσικών χαρακτηριστικών τους (άρωμα και γεύση), αποτέλεσμα των εδαφοκλιματολογικών συνθηκών της Ελλάδας. Δε θα ήταν υπερβολή να αναφέρω ότι η καλλιέργεια βιολογικών Virginia εκτός Ελλάδος είναι πολύ δύσκολη έως αδύνατη, γιατί ο κίνδυνος μυκητολογικών προσβολών( περονόσπορος-μπάστρα) είναι σχεδόν σίγουρος.

Θεωρώ λοιπόν ότι εναπόκειται στους Έλληνες καπνοπαραγωγούς, στους μεταποιητές και την πολιτεία να αξιοποιήσουν αυτή τη μεγάλη ευκαιρία που παρουσιάζεται, ώστε να σώσουν ξανά την Ελλάδα από τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει.

SHARE
Ο Παναγιώτης Κ. Ζαχοκώστας γεννήθηκε στην Καρδίτσα στις 2 Νοεμβρίου του 1985. Αποφοίτησε από το 3ο Ενιαίο Λύκειο Καρδίτσας και σπούδασε στο Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστήμιου Αθηνών. Το 2009, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος ανταλλαγής φοιτητών Erasmus φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Corvinus της Βουδαπέστης. Το 2011, μετά το πέρας των σπουδών και της στρατιωτικής του θητείας επέστρεψε στην γενέτειρά του όπου συνεχίζει τα ερευνητικά του πειράματα στο φυτό Στέβια, και απασχολείται από γνωστή εταιρεία λιπασμάτων. Μιλά άπταιστα αγγλικά και γαλλικά.