Γιατί λέγεται «Μεγάλη» Εβδομάδα και γιατί νηστεύουμε;

Γιατί λέγεται «Μεγάλη» Εβδομάδα και γιατί νηστεύουμε;

Γιατί λέγεται «Μεγάλη» Εβδομάδα και γιατί νηστεύουμε;

Από μικροί θυμόμαστε την Μεγάλη Εβδομάδα ως την εβδομάδα πριν το Πάσχα, ως την εβδομάδα που απαγορευόταν να φάμε κρέας και νηστεύαμε, για να μεταλάβουμε το Μεγάλο Σάββατο και μετά να γυρίσουμε στο σπίτι και να δοκιμάσουμε τις λιχουδιές της μαμάς. Είναι η εβδομάδα που ως παιδιά (και κυρίως τα κορίτσια) πήγαιναν κάθε απόγευμα στην εκκλησία. Και πάντα αναρωτιόμασταν, αλλά ποτέ δε ρωτήσαμε γιατί ονομάστηκε έτσι.

Η απάντηση είναι απλή. Η Μεγάλη Εβδομάδα (ή Αγία/ «Holy Week» στα αγγλικά) είναι «Μεγάλη» όχι με την έννοια του μεγέθους ή της έκτασης, αλλά με την έννοια της σπουδαιότητας για τη θρησκεία και τους ανθρώπους. Είναι εκείνη η εβδομάδα που τα γεγονότα της είναι συγκλονιστικά, με αποκορύφωμα εκείνο της Ανάστασης. Είναι η εβδομάδα που «ο ουρανός έγινε προσβάσιμος για τους ανθρώπους, οι άνθρωποι και οι αγγέλοι αναμείχθηκαν, οι πλούσιοι στερήθηκαν τα πλούτη τους, ο Θεός έφερε ειρήνη στη γη και στον ουρανό και ο θάνατος νικήθηκε» (κάτι το οποίο δε συνέβη ποτέ ξανά μετά το θάνατο και την ανάσταση του Χριστού).

Ο λόγος για τον οποίο νηστεύουμε είναι γιατί μέσω της νηστείας και της προσευχής «καθαρίζουμε» από τις αμαρτίες, ώστε οι προσευχές μας να γίνουν πιο δυνατές, αλλά και για να «στραφούμε» στο Θεό και να φτάσουμε πιο πρόθυμοι στην ημέρα της Ανάστασης, αισθανόμενοι ότι συμμετείχαμε κι εμείς στο θείο δράμα. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί πιστοί περνούν ολόκληρα βράδια στην εκκλησία, επιθυμώντας να βιώσουν και οι ίδιοι με τον τρόπο τους τα Πάθη.

Συγκεκριμένα, οι τέσσερις πρώτες μέρες «προετοιμάζουν» για το θείο δράμα και ψέλνονται οι Ακολουθίες του Νυμφίου.

Τη Μεγάλη Δευτέρα (και Κυριακή Βαΐων βράδυ) κυριαρχεί η ζωή του Ιωσήφ, γιου του Πατριάρχη Ιακώβ, ο οποίος σε ηλικία 11 ετών πουλήθηκε ως σκλάβος στην Αίγυπτο από τα αδέρφια του και συμβολίζει τον Χριστό και τα Πάθη του.

Τη Μεγάλη Τρίτη (και Μεγάλη Δευτέρα βράδυ) βιώνουμε τις παραβολές «των Δέκα Παρθένων» και «των Ταλάντων» που μας θυμίζουν αντίστοιχα ότι πρέπει να είμαστε φιλάνθρωποι και ότι χρειάζεται να καλλιεργούμε το πνεύμα μας και να δραστηριοποιούμαστε.

Έπειτα, τη Μεγάλη Τετάρτη (και Μεγάλη Τρίτη βράδυ) ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής, αφιερωμένο στην αμαρτωλή γυναίκα που μετανόησε, άλειψε τα πόδια του Ιησού με μύρο και συγχωρήθηκε χάρη στην πίστη και την αγάπη της προς αυτόν. Το βράδυ τελείται το «Μεγάλο Ευχέλαιο».

Ακολουθεί η Μεγάλη Πέμπτη κατά την οποία γιορτάζουμε το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών από τον Ιησού, τον Μυστικό Δείπνο (Θεία Ευχαριστία), την προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαίων και την προδοσία του Ιούδα, με την οποία ξεκινά το Πάθος του Ιησού. Τη Μεγάλη Παρασκευή (και Μεγάλη Πέμπτη βράδυ) βιώνουμε την κορύφωση του θείου δράματος με την Ακολουθία των Παθών, δηλαδή βιώνουμε τα Πάθη του Χριστού (πτυσίματα, μαστιγώματα, κοροϊδίες και χλευασμούς, το αγκάθινο στεφάνι, τη Σταύρωση και τον θάνατο).

Την Παρασκευή το πρωί σε όλες τις εκκλησίες στολίζεται ο «Επιτάφιος» και το βράδυ της ίδιας ημέρας γίνεται η περιφορά του.

Το πρωί του Σαββάτου έχουμε την λεγόμενη «Πρώτη Ανάσταση» (τους ύμνους δηλαδή της λύτρωσης του κόσμου από τη φθορά και το θάνατο), ενώ στις 12 το βράδυ (στην ουσία την Κυριακή) έχουμε την Ανάσταση του Κυρίου, την ήττα του θανάτου και την αφή του Αγίου Φωτός στον κόσμο από τον Πανάγιο Τάφο. Είναι εκείνη η στιγμή όλοι επιβεβαιώνουμε ο ένας τον άλλο ότι ο Χριστός αναστήθηκε (Χριστός ανέστη-Αληθώς ανέστη) και φιλούμε ο ένας τον άλλο.

Την Κυριακή του Πάσχα (άλλοτε το πρωί, άλλοτε το απόγευμα) πραγματοποιείται ο «Εσπερινός της Αγάπης» (ύμνος στη χαρά και την ελπίδα της Ανάστασης). Είναι η μέρα που οι μυροφόρες βρήκαν άδειο τον Πανάγιο τάφο κι έτσι τελειώνει η Μεγάλη Εβδομάδα.

Μπορεί πολλοί από εμάς να μην επισκεπτόμαστε συχνά την εκκλησία, αλλά όλοι σίγουρα νιώθουμε δέος μπροστά στον σταυρωμένο Ιησού το βράδυ της Μ. Πέμπτης και όλοι είμαστε περίεργοι να δούμε πώς ανάβει το Άγιο Φως και πώς μεταφέρεται στους πιστούς. Μπορεί πολλοί να έχουμε συνδυάσει την Ανάσταση με πυροτεχνήματα και την Κυριακή του Πάσχα με πολύ φαγητό, αλλά σίγουρα η Μεγάλη Εβδομάδα μας προκαλεί μια θλίψη, ένα αίσθημα στεναχώριας, αλλά και συγκίνηση και χαρά τη στιγμή που ευχόμαστε χρόνια πολλά στα αγαπημένα μας πρόσωπα.

Συντακτική ομάδα Karditsa 24