Ωτίτιδα, το νόσημα που ταλαιπωρεί συχνότερα τα παιδιά

Ωτίτιδα, το νόσημα που ταλαιπωρεί συχνότερα τα παιδιά

Ωτίτιδα, το νόσημα που ταλαιπωρεί συχνότερα τα παιδιά

Γράφει η Μαρία Γ. Δανιήλ, ειδικευόμενη παιδίατρος νοσοκομείου παίδων «Η Αγία Σοφία»

Ως οξεία ωτίτιδα ονομάζεται η φλεγμονή της εσωτερικής κοιλότητας του αυτιού (του ωτός στα αρχαία και στην ιατρική ορολογία). Τι ακριβώς όμως είναι η ωτίτιδα και πως προκαλείται; Η μύτη και ο φάρυγγας επικοινωνούν με την εσωτερική κοιλότητα του αυτιού με ένα σωλήνα που λέγεται ευσταχιανή σάλπιγγα. Ο ρόλος της είναι η προστασία του τυμπάνου του αυτιού. Οποιοδήποτε αίτιο προκαλεί απόφραξη αυτού του σωλήνα οδηγεί σε συσσώρευση υγρού και μικροβίων στην κοιλότητα του αυτιού με αποτέλεσμα τη δημιουργία φλεγμονής στο τύμπανο.

Οι ωτίτιδες συνηθέστερα παρατηρούνται:

1. Σε ηλικία 3 μηνών έως 3 ετών, διότι η ανατομική κατασκευή της ευσταχιανής σάλπιγγας στην ηλικία αυτή ευνοεί τη συσσώρευση υγρού.

2. Στα αγόρια, χωρίς να έχει διαπιστωθεί η ακριβής αιτία.

3. Σε παιδιά με γονείς καπνιστές.

4. Σε παιδιά που πηγαίνουν σε παιδικό σταθμό ή έχουν μεγαλύτερα αδερφάκια.

5. Σε ύπαρξη θετικού οικογενειακού ιστορικού, δηλαδή παιδιά των οποίων οι γονείς εμφάνιζαν συχνά ωτίτιδες στην παιδική τους ηλικία.

6. Σε παιδιά που δε θήλασαν.

7. Σε παιδιά που πίνουν γάλα από μπιμπερό ανάσκελα. Φυσιολογικά το μπουκάλι πρέπει πάντα να βρίσκεται σε ψηλότερη θέση από το επίπεδο του στομάχου.

8. Σε παιδιά με αλλεργίες.

9. Σε κάθε περίπτωση που ευνοεί την απόφραξη της ευσταχιανής σάλπιγγας, όπως απλή ρινίτιδα, αλλεργική ρινίτιδα, ίωση ή ανατομική ανωμαλία.

Συμπτώματα

Το πιο συχνό σύμπτωμα της ωτίτιδας στα μεγαλύτερα παιδιά είναι ο πόνος. Στα μικρότερα παιδιά μπορεί να παρατηρηθούν έντονο κλάμα, ανησυχία, ανορεξία, έμετοι ή τρίψιμο του αυτιού. Άλλα συμπτώματα είναι ο πυρετός ή η ωτόρροια, δηλαδή η αποβολή υγρού από το αυτί. Το υγρό αυτό μπορεί να είναι λευκωπό, κιτρινωπό ή ακόμη να περιέχει και αίμα. Αν και η αποβολή του υγρού οδηγεί σε μείωση του πόνου, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα και υποχώρηση της φλεγμονής. Σπάνια, η ωτίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί σα βαρηκοΐα, διότι η τελευταία οφείλεται συνήθως σε συχνά και υποτροπιάζοντα επεισόδια ωτίτιδας και όχι σε απλά, μεμονωμένα επεισόδια.

Child has a sore ear. Little girl suffering from otitis

Προσοχή: Ο πόνος στο αυτί δε σημαίνει απαραίτητα ωτίτιδα! Μπορεί να οφείλεται σε φλεγμονή άλλων περιοχών που βρίσκονται κοντά σε αυτό (κεφάλι, φάρυγγας, στόμα) και σε άλλες καταστάσεις. Για το λόγο αυτό δε δίνουμε ποτέ μόνοι μας αντιβίωση, αλλά πάντα επισκεπτόμαστε τον παιδίατρο.

Διάγνωση 

Η διάγνωση τίθεται πάντα με την ωτοσκόπηση (εξέταση του αυτιού με ωτοσκόπιο που γίνεται από παιδίατρο ή ΩΡΛ) κατά την οποία διαπιστώνεται η παρουσία υγρού, συνήθως πύου στην κοιλότητα του αυτιού.

Θεραπεία

Η θεραπεία της ωτίτιδας είναι η λήψη αντιβίωσης για 7 έως 10 ημέρες. Επίσης, χορηγούνται αντιπυρετικά και αναλγητικά σε περίπτωση πυρετού ή έντονου πόνου, φυσιολογικός ορός για ρινικές πλύσεις, ενώ συνιστάται λήψη άφθονων υγρών και ξεκούραση.

Εκκριτική ωτίτιδα

Η παραμονή του υγρού στο αυτί για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών ονομάζεται εκκριτική ωτίτιδα. Η εκκριτική ωτίτιδα δεν εκδηλώνεται με τα κλασικά συμπτώματα δηλαδή πυρετό και πόνο. Το παιδί απλά αναφέρει ότι το αυτί του είναι «βουλωμένο» ή ότι αισθάνεται «βάρος». Στις περισσότερες περιπτώσεις, το υγρό απορροφάται αυτόματα χωρίς αγωγή. Αν ωστόσο το υγρό παραμείνει περισσότερο από 3 μήνες συνιστάται εκτίμηση από ωτορινολαρυγγολόγο και ακουόγραμμα, δηλαδή εκτίμηση της ακοής του παιδιού. Η αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική. Η συντηρητική αγωγή είναι η χορήγηση μικρής ποσότητας αντιβίωσης, για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να μη συμβούν νέα επεισόδια ωτίτιδας. Η προληπτική αυτή τακτική μπορεί να οδηγεί σε μείωση των επεισοδίων, ωστόσο προκαλεί τη δημιουργία ανθεκτικών στελεχών μικροβίων στα αντιβιοτικά. Αυτό σημαίνει ότι τα μικρόβια «αναγνωρίζουν» πλέον την αντιβίωση και συμπεριφέρονται «έξυπνα». «Μεταμορφώνονται», έτσι ώστε η αντιβίωση να μην τα «πιάνει», με αποτέλεσμα να χρειαζόμαστε όλο και πιο ισχυρά αντιβιοτικά για να τα εξοντώσουμε.  Η χειρουργική θεραπεία γίνεται επί αποτυχίας της φαρμακευτικής αγωγής σε πολύ συχνά υποτροπιάζοντα επεισόδια και αποφασίζεται από τον ωτορινολαρυγγολόγο που παρακολουθεί το παιδί.

Το γεγονός ότι το 80% των παιδιών μέχρι την ηλικία των 3 ετών έχουν εμφανίσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο ωτίτιδας -και τα μισά εξ αυτών πάνω από τρία επεισόδια- καθιστά τη νόσο θέμα έντονου προβληματισμού για τους γονείς και τους παιδιάτρους. Τόσο η έγκαιρη και σωστή διάγνωση όσο και η εφαρμογή της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής θεωρούνται  μείζονος σημασίας. Οι γονείς πρέπει να δείχνουν εμπιστοσύνη στον παιδίατρό τους και να μην επιμένουν για τη χορήγηση αντιβίωσης, όταν αυτός κρίνει ότι δεν απαιτείται. Η συχνή λήψη αντιβίωσης μπορεί να επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που προσδοκούμε. Στόχος κάθε παιδίατρου είναι η καλή υγεία του παιδιού σας και η αντιμετώπιση των προβλημάτων του με τον πιο ανώδυνο και ασφαλέστερο τρόπο.

SHARE