Παιδική Παχυσαρκία

Παιδική Παχυσαρκία

Παιδική Παχυσαρκία

Η παχυσαρκία γενικά είναι η αύξηση του λίπους πάνω από κάποια όρια. Στα παιδιά και στους εφήβους είναι δύσκολο να προσδιορισθεί ο όρος «παχυσαρκία». Οι περισσότερες χώρες -μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα- για την εκτίμηση της παιδικής παχυσαρκίας χρησιμοποιούν τις καμπύλες σωματικής ανάπτυξης, όπου γίνεται η αξιολόγηση του βάρους για το συγκεκριμένο ύψος και τη συγκεκριμένη ηλικία με βάση το ρυθμό ανάπτυξης του πληθυσμού.

Αίτια

Πολλοί είναι οι παράγοντες -γενετικοί, κοινωνικοί και ψυχολογικοί- που συντελούν στην εμφάνιση της παιδικής παχυσαρκίας, μεταξύ των οποίων:

  • Η μίμηση των μη ισορροπημένων διαιτητικών συνηθειών των γονιών. Οι γονείς λειτουργούν ως πρότυπα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού. Έτσι, όταν οι ίδιοι είναι παχύσαρκοι ή όταν υιοθετούν λανθασμένες διατροφικές συνήθειες και τρόπο ζωής, ωθούν τα παιδιά στο να τους μιμούνται, με αποτέλεσμα να γίνονται και τα ίδια παχύσαρκα.
  • Η κατανάλωση μεταξύ των γευμάτων τροφίμων πλούσιων σε λίπος και ζάχαρη.
  • Η πιεστική τάση των γονιών  να καταναλώσουν τα παιδιά ολόκληρη την προβλεπόμενη μερίδα και η χρησιμοποίηση του φαγητού ως επιβράβευση.
  • Η μειωμένη φυσική δραστηριότητα. Σήμερα τα παιδιά όχι μόνο γυμνάζονται λιγότερο σε σχέση με το παρελθόν, αλλά έχουν και λιγότερες μικροδραστηριότητες (περπάτημα, κυνηγητό, κρυφτό κ.α.) Στην αύξηση αυτής της σωματικής αδράνειας συμβάλλουν η τηλεόραση, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τα βινεοπαιχνίδια.

Τι πρέπει να γίνει

  • Η θεραπεία της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία, πρέπει να στοχεύει στην αλλαγή των διαιτητικών συνηθειών του παιδιού και να είναι συμβατή με την ανάπτυξή του. Για το λόγο αυτό ο διαιτολόγος στοχεύει σε σταθεροποίηση του βάρους, ώστε το παιδί, καθώς αναπτύσσεται, να αποκτήσει το κανονικό βάρος για το ύψος του.
  • Τα παιδιά πρέπει από νωρίς να μάθουν τη σωστή σημασία της διατροφής, δηλαδή ότι το φαγητό πέρα από την ευχαρίστηση που μας δίνει είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη του σώματος και για την παροχή ενέργειας για τις ανάγκες του οργανισμού. Ο καλύτερος τρόπος, για να αρχίσετε τη σωστή διατροφή, είναι να μάθετε περισσότερα για τις διατροφικές ανάγκες του παιδιού κουβεντιάζοντας με τον διαιτολόγο  σας. Κατόπιν, να συζητήσετε με τα παιδιά για τις εναλλακτικές λύσεις, όσον αφορά το φαγητό τους, και να αφήσετε τα ίδια να αποφασίσουν για το τι και πόσο θα φάνε.
  • Οι γονείς θα πρέπει να ενδιαφερθούν περισσότερο για το τι τρώνε τα παιδιά τους στο σπίτι αλλά και στο σχολείο. Πρέπει από μικρά να τα εκπαιδεύσουν σε όλες τις γεύσεις και όλα τα τρόφιμα, ώστε να είναι αποδεκτά από τα ίδια, όταν το φαγητό γίνει συνειδητή και αυτόνομη διαδικασία. Το μαγειρεμένο φαγητό με τη σαλάτα θα πρέπει να υπάρχει καθημερινά (ή σχεδόν καθημερινά) στο τραπέζι και η λύση του «έτοιμου φαγητού» θα πρέπει να περιορίζεται σε ελάχιστες ειδικές μέρες, όταν οι υποχρεώσεις δεν αφήνουν χρονικά περιθώρια για μαγειρική παρασκευή.
  • Φροντίστε η διατροφή ολόκληρης της οικογένειας να είναι ισορροπημένη σύμφωνα με τις αρχές της «διατροφικής πυραμίδας». Η βάση της διατροφής πρέπει να είναι τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια, τα λαχανικά και τα φρούτα. Το κρέας και τα γαλακτοκομικά πρέπει να περιορίζονται σε μικρές ποσότητες. Τα τρόφιμα που περιέχουν πολλά λιπαρά ή /και ζάχαρη πρέπει να καταναλώνονται αραιά.
  • Μη βάλετε το παιδί σας σε στερητική δίαιτα για να χάσει βάρος. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο από τον διαιτολόγο σας και μόνο για ειδικούς λόγους. Οι χαμηλών θερμίδων δίαιτες πρέπει να αποφεύγονται, διότι είναι στερητικές και μπορεί να εμποδίσουν τη σωστή ανάπτυξη του παιδιού. Αντίθετα, η έστω και μικρή ελάττωση των θερμίδων, όταν προσαρμόζεται με την ηλικία και εξατομικεύεται, μπορεί να συμβάλει σε ουσιαστική απώλεια βάρους μακροπρόθεσμα. Για παράδειγμα, μείωση μόνο 100 θερμίδων ημερησίως αποβλέπει σε απώλεια βάρους της τάξης των 5 κιλών σε 1 χρόνο.
  • Πολύ σημαντικό είναι να δίνονται στα παιδιά κίνητρα να αυξήσουν τη σωματική τους δραστηριότητα και να συμμετέχουν σε αθλητικές ή άλλες κοινωνικές εκδηλώσεις, ώστε να περιορίσουν αντίστοιχα τις ώρες που περνούν, για παράδειγμα, μπροστά στην τηλεόραση. Τα παιδιά πρέπει να κινούνται και να αθλούνται όχι μόνο για τον έλεγχο του βάρους τους, αλλά και για την υγεία τους γενικότερα. Σωστή δραστηριότητα είναι αυτή που προσφέρει ευχαρίστηση στο παιδί και δε γίνεται με καταναγκαστικό τρόπο.

Παιδική Παχυσαρκία 2

Η πρόληψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία και στην περίπτωση της παχυσαρκίας, όπως και σε κάθε άλλη διαταραχή ή πάθηση. Μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει και η Πολιτεία Το παιδί θα πρέπει να δέχεται γενικότερα μια αγωγή τόσο από το σχολείο όσο και από άλλους φορείς που θα περιλαμβάνει ενημέρωση σχετικά με τις συνήθειες διατροφής και άσκησης. Και όλα αυτά σε συνδυασμό με τον έλεγχο  στις καντίνες, τον περιορισμό της διαφημιστικής καμπάνιας των αλυσίδων «έτοιμου φαγητού» καθώς και των σνακ (γαριδάκια, σοκολάτες, μπισκότα και αναψυκτικά) -ειδικά σε ώρες τηλεθέασης παιδικής ζώνης- μπορεί να συμβάλουν αποτελεσματικά στη μείωση της παχυσαρκίας στις παιδικές ηλικίες.

Αν νομίζετε ότι το παιδί σας είναι υπέρβαρο, πρέπει να απευθυνθείτε στον διαιτολόγο  σας. Ο διαιτολόγος είναι το κατάλληλο πρόσωπο που θα σας πει αν πράγματι το παιδί σας έχει πρόβλημα βάρους. Θα μετρήσει και θα ζυγίσει το παιδί και, αφού λάβει υπ’ όψιν του την ηλικία και τη συνολική ανάπτυξη του παιδιού, θα αποφασίσει αν το παιδί είναι υπέρβαρο. Αν βρει ότι το παιδί είναι υπέρβαρο, θα ζητήσει από σας να κάνετε κάποιες αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες της οικογένειας, όπως και στις συνήθειες της σωματικής δραστηριότητας του.

Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι ένα παχύσαρκο παιδί έχει 1/3 μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνει παχύσαρκος ενήλικας και γι αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη «μάστιγα» αυτή έγκαιρα και δυναμικά.

Αθηνά Κ. Παπαθανασίου
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Χαροκοπειου παν/μιου Αθηνων

SHARE
Η Αθηνά Παπαθανασίου είναι ∆ιαιτολόγος – ∆ιατροφολόγος µε ειδίκευση στην Κλινική ∆ιατροφή. Αποφοίτησε το 2006 από το Τµήµα Επιστήµης ∆ιαιτολογίας – ∆ιατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών. Στα πλαίσια της πρακτικής της άσκησης συνεργάστηκε µε τα διαιτολογικά τµήµατα 5 νοσοκοµείων της Αττικής: Τζάνειο, Σισµανόγλειο, Ερυθρός Σταυρός, Παίδων “Αγλαΐα Κυριακού”, Λαϊκό. Έχει συµµετάσχει σε πληθώρα επιστηµονικών συνεδρίων υγείας, διατροφής, άσκησης, ψυχολογίας κ.α. ενώ και η ίδια έχει διατελέσει οµιλήτρια σε ηµερίδες σε σχολεία, σε συλλόγους και πολυµαθησιακούς χώρους. Επιπλέον έχει γράψει άρθρα σε θεσσαλικές εφημερίδες. Διατελεί µέλος του Πανελληνίου Συλλόγου ∆ιαιτολόγων ∆ιατροφολόγων και του Ελληνικού Ιδρύµατος Γαστρεντερολογίας και Διατροφής (ΕΛ.Ι.ΓΑΣΤ.). Από το 2006 μέχρι σήμερα διατηρεί δικό της διαιτολογικό γραφείο στην Καρδίτσα.