Μονομερείς ενέργειες του εργοδότη.Έχει δικαίωμα ή όχι;

Μονομερείς ενέργειες του εργοδότη.Έχει δικαίωμα ή όχι;

Του Βασιλόγαμβρου Χρήστου

Μονομερείς ενέργειες του εργοδότη.Έχει δικαίωμα ή όχι;

Βλαπτική μεταβολή των μισθολογικών και μη όρων εργασίας από την πλευρά του εργοδότη μονομερώς, υπάρχει όταν ο εργοδότης επιχειρεί χωρίς την συγκατάθεση του εργαζομένου να επιβάλει τροποποίηση των όρων που έχουν συμφωνηθεί. Σε μία τέτοια ενέργεια και τα δυο μέρη έχουν ορισμένα από την νομοθεσία δικαιώματα.

Πότε μπορεί ο εργοδότης να ενεργήσει χωρίς την συγκατάθεση του εργαζομένου;

Ο εργοδότης βάσει του διευθυντικού του δικαιώματος που θεμελιώνεται στο άρθρο 652 του Α.Κ., δικαιούται να ρυθμίζει μονομερώς το είδος, τον τόπο, τον χρόνο, και τον τρόπο της εργασίας. Όταν όμως το δικαίωμα αυτό συνεπάγεται βλαπτική μεταβολή στον μισθωτό, το θέμα έχει κρίσιμές ιδιαιτερότητες. Συγκεκριμένα ο εργοδότης έχει δικαίωμα μονομερώς να πράξει:

α)Αλλαγή του ωραρίου εργασίας εκτός αν προσκρούει σε διάταξη νόμου ή στην ατομική σύμβαση εργασίας ή αν η σύμβαση αναφέρει ρητά ότι ο εργοδότης δεν έχει το δικαίωμα να μεταβάλει το ωράριο του μισθωτού.( 898/1977 Α.Π.). Επίσης για να μεταβάλει το ωράριο μονομερώς θα πρέπει αυτό να γίνει καλόπιστα και για την εξυπηρέτηση των αναγκών της επιχείρησης(266/1990 Α.Π.)

β)Μεταβολή του τόπου εργασίας εφόσον δεν αποκλείεται γραπτώς και ρητώς από την σύμβαση εργασίας. Εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή. Η μεταβολή του τόπου εργασίας πρέπει να είναι μέσα στα όρια της έδρας της επιχείρησης(Πόλη και ευρύτερη περιοχή).Μεταβολή του εργαζομένου εκτός ορίων της έδρας επιτρέπεται μονομερώς μόνο στην περίπτωση που ο εργοδότης κατά την διάρκεια της πρόσληψης του εργαζομένου, διατηρεί οργανωμένο δίκτυο υποκαταστημάτων σε διάφορες πόλεις, και ο εργαζόμενος γνώριζε το γεγονός αυτό. Αν όμως η σύμβαση καθορίζει αμετάθετο, το παραπάνω δεν ισχύει.(Σε κάθε περίπτωση από το δικαστήριο λαμβάνονται υπόψη οι ατομικές και οι οικογενειακές ανάγκες και υποχρεώσεις του μισθωτού).

γ)Να επιβάλει σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης μέχρι εννιά(9) μήνες στο ημερολογιακό έτος εφόσον αποδεδειγμένα μειώθηκε η οικονομική δραστηριότητα της επιχείρησης(πτώση τζίρου) αρκεί προηγουμένως να προβεί σε διαβούλευση με τον νόμιμο εκπρόσωπο του εργαζομένου. Κι εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή καθώς η μη τήρηση των κανόνων της νομοθεσίας επιβάλει την ακυρότητα της πράξης( 1252/2014 Α.Π.).

δ)Να θέσει τον εργαζόμενο σε διαθεσιμότητα μέχρι τρείς(3) μήνες στο έτος εφόσον αποδεδειγμένα μειώθηκε η οικονομική δραστηριότητα της επιχείρησης αρκεί προηγουμένως να ενημερώσει και να έρθει σε διαβούλευση με τον νόμιμο εκπρόσωπο του εργαζομένου(αρ. 10 Ν3198/1955). Όπως και στην περίπτωση της εκ περιτροπής απασχόλησης η μη τήρηση των κανόνων της νομοθεσίας επιβάλει την ακρότητα της πράξης.

ε)Να καταγγείλει την εργασιακή σχέση με προειδοποίηση ή χωρίς προειδοποίηση. Ο εργοδότης και στις δύο περιπτώσεις οφείλει να αποζημιώσει τον εργαζόμενο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χαρακτηριστεί η πράξη αυτή ως καταχρηστική(ΑΚ 281) εφόσον υπερβαίνει τα όρια που επιβάλλουν τα χρηστά ήθη ή ο οικονομικός ή ο κοινωνικός σκοπός(δηλαδή ο λόγος της απόλυσης δεν σχετίζεται με την φύση της εργασίας).

Πότε όμως ο εργοδότης δεν μπορεί να πράξει μονομερώς και απαιτείται η συγκατάθεση του μισθωτού;

Βλαπτική μεταβολή από μονομερής πράξη του εργοδότη δεν υφίσταται μόνο όταν προκαλείται υλική ζημιά(μείωση αποδοχών) αλλά και ηθική. Πιο συγκεκριμένα ο εργοδότης δεν έχει το δικαίωμα μονομερώς να πράξει:

α)Ανάθεση καθηκόντων στον μισθωτό κατώτερης φύσεως από αυτή που είχε συμφωνηθεί να παράσχει(π.χ. μεταβολή ιδιότητας του από υπαλληλική σε εργατική)

β)Μεταβολή της ειδικότητας του εργαζομένου σε θέση κατώτερη από εκείνη που συμφωνήθηκε στην σύμβαση. Ειδικότερα, ακόμη και σε περίπτωση οργανωτικής αναδιάρθρωσης προς το συμφέρον της επιχείρησης, η τοποθέτηση του εργαζομένου σε θέση υποδεέστερη δεν επιτρέπεται να πραγματοποιείται μονομερώς(Α.Π. 13/2012, Α.Π. 589/2012)

γ)Μείωση μισθού ή μετάθεση σε θέση με κατώτερο μισθό. Προσοχή πρέπει να δοθεί στην περίπτωση της μη καταβολής του μισθού. Η μη καταβολή του μισθού(λόγω οικονομικής αδυναμίας του εργοδότη) δεν συνεπάγεται βλαπτική μεταβολή για τον εργαζόμενο, αλλά όταν αυτή συνδέεται με πρόθεση του εργοδότη να τον αναγκάσει να παραιτηθεί, επιφέρει βλαπτική μεταβολή(σε κάθε περίπτωση κρίνεται από την δικαιοσύνη).

δ)Η άρνηση του εργοδότη να απασχολεί υπερωριακά το μισθωτό, όταν είχε συμφωνηθεί η παροχή αυτής και παρείχετο επί σειρά ετών σταθερά, τακτικά και μόνιμα(Α.Π. 200/1986)

Σε κάθε περίπτωση από τις παραπάνω όπου επιφέρουν βλαπτική μεταβολή στους όρους της σύμβασης για τους εργαζομένους, δεν επιφέρει λύση της σύμβασης ούτε υποχρεώνει τον μισθωτό να αποχωρήσει από την εργασία του αλλά παρέχει σε αυτόν το δικαίωμα είτε να αποδεχτεί τη μεταβολή(απαιτείται τροποποιητική έγγραφη σύμβαση), είτε να θεωρήσει την μεταβολή ως άτακτη καταγγελία, να αποχωρήσει από την εργασία και να διεκδικήσει την αποζημίωση του στην δικαιοσύνη, είτε να μην δεχθεί την μεταβολή και να συνεχίσει την εργασία του με τους αρχικούς όρους.

Taxshield logo

Βασιλόγαμβρος χρήστος
Οικονομολόγος-Λογιστής
Ηρώων Πολυτεχνείου 6,Καρδίτσα
τηλ:2441_181025,email:c.vasilogambros@gmail.com

SHARE
Οικονομολόγος-Λογιστής. Απόφοιτος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΑΣΟΕΕ). Ηρώων Πολυτεχνείου 6, Καρδίτσα. Τηλ: 2441181025.