Έκθεση-Πανελλήνιες: Θέματα δύο όψεων

Έκθεση-Πανελλήνιες: Θέματα δύο όψεων

Πώς αναπτύσσουμε στην έκθεση τις δύο διαφορετικές "όψεις" του ίδιου ζητήματος

Έκθεση-Πανελλήνιες: Θέματα δύο όψεων

Με το συγκεκριμένο άρθρο θα εστιάσω σε ένα είδος παραγωγής λόγου-έκθεσης, το οποίο είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα, αλλά εξίσου «επικίνδυνο» να «μπει»κάποια στιγμή στις Πανελλήνιες.

Πρόκειται για ένα είδος που ξεφεύγει από τα κλασικά (παρουσίαση ενός προβλήματος ή φαινομένου-αίτια-συνέπειες και τρόποι πρόληψης ή αντιμετώπισης). Αναφέρομαι στα θέματα στα οποία ο υποψήφιος καλείται να αναπτύξει το ίδιο ζητούμενο από δύο διαφορετικές πλευρές χωρίς να πάρει θέση. Τέτοια θέματα είναι για παράδειγμα, η κλωνοποίηση, η θανατική ποινή, η ευθανασία κ.ά.

Τα συγκεκριμένα θέματα κρύβουν τις εξής παγίδες:

Πρέπει να παρουσιαστούν επιχειρήματα για το ίδιο θέμα χωρίς να φαίνεται ότι φάσκουμε και αντιφάσκουμε.
Οφείλουμε να μην πάρουμε θέση.

Μερικά τεχνάσματα για να μην πέσουμε στις παγίδες αυτές είναι τα εξής:

1.      Καταρχήν στον πρόλογο παρουσιάζουμε το θέμα και αναφέρουμε ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές αντιλήψεις πάνω σε αυτό και ποιες είναι αυτές χωρίς να «κλίνουμε» προς τη μία ή την άλλη.

2.      Αν αισθανόμαστε ότι «κλίνουμε» προς την β’ άποψη (πχ κατά της θανατικής ποινής), παρουσιάζουμε πρώτα την α’ (υπέρ της θανατικής ποινής) στην ανάπτυξη του κυρίως θέματος και μετά τη β’, για να είναι πιο «κοντά» στον επίλογο, όπου θα υπάρχει και το συμπέρασμα.

3.      Ό,τι επιχείρημα κι αν παρουσιάσουμε χρησιμοποιούμε φράσεις όπως «Όσοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να εφαρμοστεί η θανατική ποινή, χρησιμοποιούν ως βασικό επιχείρημα το …» ή «Ένα άλλο επιχείρημα υπέρ της εφαρμογής της είναι …». Σε καμία περίπτωση δηλαδή δεν ξεχνούμε να αναφέρουμε ότι όλα όσα γράφουμε είναι απόψεις κάποιων και όχι δικές μας!

4.      Μόνο στον επίλογο «κλίνουμε» και πάλι έμμεσα προς τη μία από τις δύο απόψεις, αφήνοντας μια θετική χροιά π.χ. κατά της θανατικής ποινής. Σε κάθε περίπτωση δηλαδή μπορούν να υπάρχουν δύο διαφορετικά είδη επιλόγου (παρακάτω υπάρχει παράδειγμα).

Διαφορετικά θα παρουσιάσουμε ως δικά μας επιχειρήματα που μετά από λίγο θα χρειαστεί να ανασκευάσουμε, δηλαδή να αναιρέσουμε. Έτσι, θα φανούμε ανακριβείς και η ανάπτυξη του θέματος θα στερείται λογικής «συνέχειας».

Παραθέτω δύο διαφορετικούς επιλόγους για το θέμα της θανατικής ποινής, για να δείξω τη διαφορά.

Η θανατική ποινή είναι αναμφισβήτητα ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει πληθώρα συζητήσεων και αντιφατικών απόψεων. Γι’ αυτό και σε άλλες χώρες ισχύει, σε άλλες όχι και σε άλλες επανέρχεται και καταργείται διαδοχικά για χρόνια.

Ως εδώ ο επίλογος μπορεί να είναι ίδιος και για τις δύο περιπτώσεις. Συνεχίζουμε όμως ως εξής, αν θέλουμε να διαφανεί μια αντίληψη κατά της θανατικής ποινής:

Εφόσον όμως συνεχώς πληροφορείται κανείς για ανεπάρκεια της δικαιοσύνης και περιπτώσεις αθώων που έχουν καταδικαστεί σε θανατική ποινή, τους έχει αφαιρεθεί η ζωή και μετά από χρόνια αποδεικνύεται η αθωότητά τους, ίσως θα έπρεπε να ξανασυζητηθεί το ζήτημα περί εφαρμογής της ή όχι. Ίσως θα έπρεπε να μιλά κανείς για σωστή εφαρμογή των νόμων και της δικαιοσύνης και για την επιβολή αυστηρών ποινών και όχι για θανατική ποινή, αφού το δικαίωμα στη ζωή αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του ανθρώπου.

Παρακάτω παρουσιάζω τη συνέχεια του επιλόγου, εφόσον θέλουμε να «τείνουμε» υπέρ της θανατικής ποινής:

Εφόσον όμως πραγματοποιούνται στις κοινωνίες -ακόμη και τις πιο αναπτυγμένες- ειδεχθή εγκλήματα και συχνά οι δράστες μένουν ατιμώρητοι ή συχνά εκτίουν λίγα χρόνια φυλάκισης και στη συνέχεια αποφυλακίζονται και ξανακάνουν εγκλήματα, ίσως η θανατική ποινή αποτελεί μοναδική λύση. Πάντα όμως για πολύ μεγάλα εγκλήματα και πάντα με σωστή λειτουργία της δικαιοσύνης, ώστε να συμβάλλει η επιβολή της συγκεκριμένης ποινής στην εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας.

Αν θέλετε τη συμβουλή μου, θα σας έλεγα να επιλέξετε την α’ άποψη, δηλαδή ακόμη κι αν πιστεύετε ότι πρέπει να υπάρχει η θανατική ποινή, στην έκθεση να καταλήξετε στο αντίθετο. Μερικές φορές στην έκθεση είναι καλύτερο να υποστηρίζουμε μία άποψη με την οποία είμαστε αντίθετοι. Στην περίπτωση της θανατικής ποινής π.χ. είναι καλύτερο να φανούμε στο τέλος άτομα-πολίτες που σεβόμαστε το δικαίωμα του καθενός στη ζωή και όχι εκδικητικοί. Ανάλογα, θα συμβούλευα να «κλείσετε» μια έκθεση παρουσιάζοντας προτιμότερο να μην εφαρμοστεί η κλωνοποίηση στον άνθρωπο ούτε η ευθανασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και η παρουσίαση της αντίθετης άποψης είναι λανθασμένη. Απλά τα επιχειρήματα είναι κατά τη γνώμη μου πιο ισχυρά προς αυτές τις κατευθύνσεις.

Καλή επιτυχία σε όλους!

Νατάσα Δανιήλ

Φιλόλογος

SHARE
Γεννήθηκα στις 25 Ιουλίου του 1979 στην Καρδίτσα. Αποφοίτησα το 2002 από το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και από τότε ζω και εργάζομαι στην Καρδίτσα. Το 2009 παντρεύτηκα και απέκτησα μια κόρη και το 2011 γεννήθηκε ο γιος μου. Από το 2009 ως το 2014 ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Σπουδές στην Εκπαίδευση» στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Γνωρίζω αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά και τον ελεύθερό μου χρόνο ζωγραφίζω.