Πως η Ελλάδα γλίτωσε το ατύχημα με το ΔΝΤ – Δυο αποκαλυπτικά...

Πως η Ελλάδα γλίτωσε το ατύχημα με το ΔΝΤ – Δυο αποκαλυπτικά δημοσιεύματα

Το βράδυ της περασμένης Κυριακής, δύο ημέρες πριν λήξει η προθεσμία για αποπληρωμή της δόσης των 750 εκατ. ευρώ στο ΔΝΤ, ο πρωθυπουργός ενημερώθηκε από το οικονομικό επιτελείο πως «τα νούμερα δεν βγαίνουν», δηλαδή στα ταμεία δεν υπήρχαν χρήματα για να πληρωθεί και η δόση και μισθοί – συντάξεις.

Όπως αποκαλύπτει Το Βήμα της Κυριακής, ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε ότι η δόση προς το ΔΝΤ δεν θα πληρωθεί και κάλεσε τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ Τζακ Λιου στο τηλέφωνο για να τον ενημερώσει σχετικά.

Είχε προηγηθεί ευρεία σύσκεψη του οικονομικού επιτελείου στο Μέγαρο Μαξίμου, κατά την οποία είχε διαπιστωθεί ότι τα χρήματα που μπορούσαν να συγκεντρωθούν μέσα στον Μάιο δεν επαρκούσαν για όλες τις υποχρεώσεις.

Στα κεφάλαια αυτά συνυπολογίζονταν και τα περίπου 650 εκατ. ευρώ που βρίσκονταν στον εγγυητικό λογαριασμό που τηρεί κάθε χώρα – μέλος του ΔΝΤ για να πληρώσει το Ταμείο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Μετά την απόφαση Τσίπρα και την επικοινωνία του με τον Τζακ Λιού, παντού σήμανε συναγερμός, καθώς η χώρα βρισκόταν ένα βήμα πριν από το πιστωτικό γεγονός.

Σύμφωνα με το Βήμα, η χώρα απέφυγε το ατύχημα στο παρά ένα, όταν το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και ο Δ.Μάρδας βρήκαν τα χρήματα για μισθούς και συντάξεις. Στο μεγαλύτερο μέρος τους, τα χρήματα προέρχονται από την αναβολή πληρωμών του Δημοσίου προς τρίτους μέσα στον Μάιο και κατά ένα μικρό ποσοστό από τα διεθέσιμα Ταμείων και φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Εν τω μεταξύ, όπως γράφει η «Καθημερινή» της Κυριακής,  Επιστολή που έλαβε από τον Ελληνα πρωθυπουργό, στην οποία δήλωνε ότι δεν θα μπορέσει να αποπληρώσει τη δόση προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) της 12ης Μαΐου, αποκάλυψε η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου, της περασμένης Πέμπτης (14 Μαΐου).

Στην επιστολή ο Ελληνας πρωθυπουργός δήλωνε ότι θα μπορέσει να πληρώσει τη δόση των περίπου 750 εκατ. μόνο αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) άρει τους περιορισμούς στη ρευστότητα. Πηγές, που γνωρίζουν τι διημείφθη πίσω από τις κλειστές πόρτες του έκτακτου άτυπου Δ.Σ. για την Ελλάδα και το μεταφέρουν με λεπτομέρειες στην «Καθημερινή», τονίζουν ότι αυτά που κυριάρχησαν στη δύσκολη αυτή συζήτηση ήταν δύο θέματα:

Πρώτον, ο κίνδυνος μη αποπληρωμής των δόσεων από πλευράς Ελλάδας, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία με τους Ευρωπαίους εταίρους, και δεύτερον οι λόγοι για τους οποίους δεν αναμένεται να υπάρξει και συμφωνία τις επόμενες εβδομάδες.

Η «Καθημερινή» μεταφέρει τις λεπτομέρειες αυτής της σημαντικής συνάντησης, που αποκρυσταλλώνει τις θέσεις του ΔΝΤ προς τη χώρα.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης τονίστηκε ότι δεν θα γίνει εκταμίευση δόσης, αν δεν υπάρξει συμφωνία σε επίπεδο θεσμών και αν το πρόγραμμα δεν είναι χρηματοδοτημένο για τους επόμενους 12 μήνες. Αυτό, στην περίπτωση της Ελλάδας, σημαίνει ότι θα χρειαστεί συμφωνία για επόμενο πρόγραμμα, ώστε οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας να είναι καλυμμένες για τον επόμενο χρόνο.

Τώρα, στους τομείς όπου αναγνωρίζεται πρόοδος από το ΔΝΤ, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, είναι στη μεταρρύθμιση του ΦΠΑ, καθώς σημειώνεται ότι οι ελληνικές αρχές έχουν την πρόθεση να προχωρήσουν σε ενοποίηση των συντελεστών, κάτι που θα αυξήσει τη φορολογική βάση και τα έσοδα, στην αυτονομία της Γενικής Γραμματείας Εσόδων, όπου οι ελληνικές αρχές δεν θα οπισθοχωρήσουν, και στο νομοθετικό πλαίσιο πτωχεύσεων.

Οι τομείς όπου εντοπίζεται πρόβλημα είναι οι ακόλουθοι: Στα δημοσιονομικά έγινε αναφορά ότι ο στόχος για 3% πρωτογενές πλεόνασμα είναι ξεκάθαρο ότι δεν θα επιτευχθεί, ενώ είναι αδύνατον να προβλεφθεί το έλλειμμα που θα προκύψει. Σύμφωνα με μέλη των τεχνικών κλιμακίων, το ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στο ότι οι ελληνικές αρχές πιστεύουν ότι μπορούν να επιτύχουν τον στόχο χωρίς να πάρουν έξτρα μέτρα, με άμεσο δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Συγχρόνως προκαλεί ανησυχία ότι οι ελληνικές αρχές βασίζονται στο αποτέλεσμα που θα φέρει μια βελτίωση στην αποτελεσματικότητα της διοίκησης. Συγκεκριμένη μνεία έγινε για τις ασφαλιστικές δαπάνες, που είναι οι μόνες που δεν έχουν μειωθεί, ενώ τονίστηκε ότι σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας έχουν αυξηθεί (καθώς το ΑΕΠ έχει συρρικνωθεί) και βρίσκονται στο 10%, κάτι το οποίο, όπως αναφέρθηκε, δεν είναι βιώσιμο.

Στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, αυτό που τονίστηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης είναι η «σημαντική», όπως χαρακτηρίστηκε, οπισθοδρόμηση και κατάργηση μεταρρυθμίσεων που είχαν συμφωνηθεί στο πρόγραμμα. Συγχρόνως, στα εργασιακά η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί να επιστρέψει σε πολιτικές που έχουν συμφωνηθεί στα μη μισθολογικά θέματα. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στις επαναπροσλήψεις δημόσιων υπαλλήλων και τονίστηκε ότι, παρόλο που οι αρχές δεν αντιτίθενται σε μεταρρυθμίσεις, δεν λένε ποιες μεταρρυθμίσεις θέλουν να κάνουν.

Στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων, η αναφορά στη συνεδρίαση ήταν σύντομη, καθώς δεν έχουν καθαρή εικόνα για το τι συμβαίνει, εξαιτίας των πολλών και αντικρουόμενων δημοσιευμάτων και δηλώσεων. Αναφέρθηκε, ωστόσο, ότι στον τομέα αυτό απέτυχε και η προηγούμενη κυβέρνηση, γι’ αυτό και δεν υπάρχει ιδιαίτερη οπισθοδρόμηση.

Στο θέμα με το οποίο ξεκίνησε και η συνεδρίαση –στην πιθανότητα αδυναμίας αποπληρωμής δόσης– συμφωνήθηκε ότι σε περίπτωση που κάτι τέτοιο συμβεί, το διοικητικό συμβούλιο θα ειδοποιηθεί την ίδια μέρα και αναφέρθηκαν τα βήματα που θα ακολουθηθούν. Πρώτα, το προσωπικό του ΔΝΤ θα πρέπει να καταλάβει ποιες είναι οι προθέσεις της κυβέρνησης και μετά να δει τις νομικές συνέπειες μιας τέτοιας χρεοκοπίας αλλά και τη μετακύλιση του κινδύνου χρεοκοπίας (cross default spillover) στα ομόλογα του ESM και PSI. Αναφέρθηκε ότι είναι ασαφές ακόμα πώς θα αντιδράσει η ΕΚΤ, αν η Ελλάδα χρεοκοπήσει, στα δάνειά της προς το ΔΝΤ και αν υπάρξει αδυναμία πληρωμής στην ΕΚΤ, δεν είναι ξεκάθαρο πώς η ΕΚΤ θα συνεχίσει να στηρίζει τις ελληνικές τράπεζες.