Βάλντις Ντομπρόβσκις: Η ελληνική κυβέρνηση ήθελε τους φόρους

Βάλντις Ντομπρόβσκις: Η ελληνική κυβέρνηση ήθελε τους φόρους

Βάλντις Ντομπρόβσκις: Η ελληνική κυβέρνηση ήθελε τους φόρους

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις, υπεύθυνος για τα θέματα οικονομίας στην Ευρωζώνης, μιλάει στην «Κ» για τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν, ώστε να υπάρξουν συμφωνία και εκταμίευση στις 24 Μαΐου. Πρέπει να συμμετάσχει το ΔΝΤ στην αξιολόγηση; Γιατί το νέο πρόγραμμα έχει τόσο «βαρύ» φορολογικό πακέτο και τι επιπτώσεις στην οικονομία είχαν οι περυσινές διαπραγματευτικές τακτικές της κυβέρνησης είναι μερικά από τα ερωτήματα. Οι απαντήσεις του κατηγορηματικές. Οπως, για παράδειγμα, στο θέμα των φόρων. Τη λύση τους επέλεξε η ελληνική κυβέρνηση, λέει.

– Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να γίνουν για να ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση μέχρι το Eurogroup στις 24 Μαΐου;

– Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν βάζει καμία προθεσμία στην αξιολόγηση. Στο επόμενο Eurogroup είναι πιθανή η συμφωνία, αλλά, όπως ξέρετε, τρία είναι τα σημεία των διαπραγματεύσεων.

Πρώτον, το πακέτο μέτρων που η Ελλάδα πρέπει να εφαρμόσει για να φτάσει στον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% το 2018. Η Ελλάδα πρέπει να νομοθετήσει τα υπόλοιπα μέτρα. Οταν όλο το πακέτο νομοθετηθεί, τότε θα κάνουμε μια έκθεση συμμόρφωσης, αξιολογώντας αν τα μέτρα που ψηφίστηκαν είναι τα συμφωνημένα. Η έκθεση συμμόρφωσης για το ασφαλιστικό και το φορολογικό νομοσχέδιο που πέρασαν ήδη από τη Βουλή είναι εντάξει μέχρι στιγμής, αλλά θα ολοκληρωθεί μόλις περάσουν και τα υπόλοιπα μέτρα. Είμαστε πολύ κοντά στην ολοκλήρωση.

Δεύτερον, η νομοθέτηση του μηχανισμού για τα επιπλέον μέτρα. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αυτός ο μηχανισμός δεν θα τεθεί σε λειτουργία, καθώς τα μέτρα που θα λάβει η ελληνική κυβέρνηση είναι αρκετά για να πιάσουν τους δημοσιονομικούς στόχους. Πέρυσι η πρόβλεψη ήταν για 0,25% πρωτογενές έλλειμμα, και τελικά η ελληνική οικονομία είχε πλεόνασμα 0,7% – 0,8%, αν δεν υπολογίσει κανείς την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Το θέμα δεν είναι η νομοθέτηση των μέτρων, αλλά η εφαρμογή τους.

Τρίτον, τα μέτρα για το χρέος. Η Επιτροπή έχει προτείνει να κινηθούν σε βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σίγουρα, αποκλείοντας το «κούρεμα». Τα μέτρα που συζητούνται είναι επιμήκυνση της αποπληρωμής των δανείων, της περιόδου χάριτος, αλλά και μείωση των επιτοκίων, έτσι ώστε οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες να είναι βιώσιμες. Αυτή τη στιγμή συζητείται το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και κάλυψης των ελλειμμάτων στο 15% του ΑΕΠ, αλλά οι δανειστές πρέπει να αποφασίσουν αν αυτό είναι αποδεκτό.

– Σκοπός είναι στις 24 Μαΐου να υπάρχει μια ολοκληρωμένη συμφωνία όσον αφορά το χρέος;

– Σύμφωνα με την απόφαση του Eurogroup, τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα δεν θα έχουν διαμορφωθεί πλήρως μέχρι τις 24 Μαΐου. Αυτό που αναμένεται είναι η πλήρης συγκεκριμενοποίηση του πακέτου μέτρων, αλλά και ένας οδικός χάρτης για τα μέτρα της ελάφρυνση του χρέους ώστε να εξασφαλιστεί η συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα. Από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμών, η συμφωνία για το χρέος δεν συνδέεται με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Για εμάς η ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης βασίζεται στην εκπλήρωση των προαπαιτουμένων και την ψήφιση από τα εθνικά κοινοβούλια. Το θέμα της ελάφρυνσης του χρέους μπορεί να μεταφερθεί στα εθνικά κοινοβούλια, καθώς πολλά εξ αυτών επιθυμούν το ΔΝΤ να είναι ισότιμος εταίρος στο πρόγραμμα. Το ΔΝΤ, από την πλευρά του, τονίζει ότι η ελάφρυνση του χρέους είναι όρος για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα. Ετσι το χρέος δεν είναι νομικά συνδεδεμένο αλλά συνδεδεμένο με το συνολικό πακέτο.

– Μέχρι την περασμένη εβδομάδα αυτό που γνωρίζαμε είναι ότι το ΔΝΤ ήθελε μεγαλύτερη ελάφρυνση του χρέους και νομοθέτηση συγκεκριμένων επιπλέον μέτρων και όχι ενός μηχανισμού. Αλλαξε κάτι στη στάση του;

– Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Eurogroup της Δευτέρας έγινε με τη συμμετοχή του ΔΝΤ. Ο εκπρόσωπός του δεν έφερε αντιρρήσεις στο σημείο της δήλωσης του Εurogroup που ανέφερε «ότι, μαζί με τη συμφωνία στο πακέτο μέτρων, αυτή η συμφωνία στο χρέος αναμένεται να επιτρέψει και στο ΔΝΤ να συμμετάσχει στο πρόγραμμα». Αυτό έγινε παρουσία των εκπροσώπων του ΔΝΤ στο Eurogroup.

– Συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα τι σημαίνει; Χρηματοδοτική συμφωνία ή το ΔΝΤ να έχει τον ρόλο του τεχνικού συμβούλου;

– Στο βασικό σενάριο στο οποίο δουλεύουμε θεωρούμε ότι το ΔΝΤ θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα με χρηματοδότηση. Το ΔΝΤ, όμως, έχει τις δικές του διαδικασίες που θα κρίνουν κατά πόσο μπορεί να συμμετάσχει.

– Από τις συζητήσεις για την ελάφρυνση του χρέους κατά τη διάρκεια του Eurogroup φαίνεται να προσανατολιζόμαστε περισσότερο σε μία επιμήκυνση των ωριμάνσεων και όχι απαραίτητα μείωση των επιτοκίων.  Πιστεύετε ότι αυτή είναι μια λύση που θα ικανοποιήσει τις αγορές;

– Σίγουρα ο σχεδιασμός του προγράμματος είναι στην ολοκλήρωσή του η Ελλάδα να έχει πρόσβαση στις αγορές για χρηματοδότηση. Την πρόσβαση αυτή την είχε η Ελλάδα το 2014 και τότε συζητούσαμε πως με ένα προληπτικό μηχανισμό στήριξης θα μπορούσε να επιστρέψει στην πλήρη χρηματοδότηση από τις αγορές. Αλλωστε, στη δήλωση του Eurogroup του 2012 υπήρχε η προθυμία να εξεταστούν τα μέτρα μείωσης του χρέους. Η ιδέα είναι να είναι διαχειρίσιμες οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας στις δεκαετίες που θα ακολουθήσουν και μετά τη λήξη του προγράμματος.

Τα μέτρα

– Το πακέτο μέτρων που συμφωνήσατε με την ελληνική πλευρά ήταν βασισμένο στις αυξήσεις φόρων αντί για μειώσεις δαπανών. Παρόλο που και εσείς ο ίδιος ήσασταν εναντίον αυτής της συνταγής, γιατί συμφωνήσατε σε ένα τόσο μεγάλο φορολογικό πακέτο;

– Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεών μας με την ελληνική κυβέρνηση, τονίζαμε ότι οι μειώσεις δαπανών θα επηρέαζαν λιγότερο την ανάπτυξη από τις αυξήσεις φόρων, τις οποίες επέλεξε η ελληνική κυβέρνηση, και είχαμε μία σειρά από μελέτες που υποστήριζαν αυτό το επιχείρημα. Στο τέλος όμως οι ελληνικές αρχές πρέπει να αποφασίσουν τα μέτρα. Η ελληνική κυβέρνηση είχε ισχυρή προτίμηση στο να αυξηθούν οι φόροι και τα έσοδα και όχι να μειωθούν οι δαπάνες. Βέβαια, έγιναν περικοπές στις δαπάνες μέσω της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης.

– Γιατί η Ελλάδα δεν θεωρείται φιλική στις επενδύσεις;

– Αυτό είναι κάτι που αξιολογούμε και με τις ελληνικές αρχές. Ποιο είναι το επενδυτικό περιβάλλον και τι χρειάζεται να γίνει για να είναι πιο ελκυστική η Ελλάδα στις επενδύσεις. Η πρώτη, όμως, προϋπόθεση για αυτό είναι η οικονομική σταθερότητα, και είδαμε τις συνέπειες της οικονομικής αστάθειας πολύ καλά πριν από ένα χρόνο. Τότε οι πολιτικές της νέας κυβέρνησης οδήγησαν στη μεγάλη επιδείνωση του επενδυτικού περιβάλλοντος και σε εκροές καταθέσεων από τις τράπεζες. Οπότε το πρώτο πράγμα είναι η εξασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και στη συνέχεια μια σειρά διαρθρωτικών μέτρων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, τη μείωση του διοικητικού φόρτου κ.ο.κ.

– Ποια είναι η συμβουλή σας προς την ελληνική κυβέρνηση ώστε να επιστρέψει η ανάπτυξη;

– Αν το πρόγραμμα μείνει εντός τροχιάς, τότε αναμένω οικονομική ανάκαμψη ακόμη και μεγαλύτερη από τις προβλέψεις. Το πιο σημαντικό είναι η ελληνική κυβέρνηση να κάνει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να μεταφέρει το μήνυμα στις αγορές και στους επενδυτές ότι η Ελλάδα θα μείνει εντός του πλαισίου του προγράμματος.

– Πώς μπορεί η Επιτροπή να ελέγχει αν τα μέτρα που ψηφίστηκαν εφαρμόζονται;

– Δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε βήμα της ελληνικής κυβέρνησης. Είναι ευθύνη των Ελλήνων να τηρήσουν τη συμφωνία και να βάλουν πάλι την οικονομία στον σωστό δρόμο, να επιστρέψουν στις αγορές και να μην χρειαστεί τέταρτο πρόγραμμα μετά τη λήξη του τρίτου. Χρειάζεται να χτίσει «ιστορικό σωστής μακροοικονομικής διαχείρισης». Το πρόγραμμα παρέχει αυτή τη δυνατότητα, αλλά στο τέλος της ημέρας η τήρησή του είναι προς το όφελος της χώρας, και για αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να ελέγχουμε τα πάντα.

– Οι περυσινές διαπραγματευτικές τακτικές της ελληνικής κυβέρνησης τι επιπτώσεις είχαν στην οικονομία;

– Ηταν πολύ αρνητικές. Στην αρχή του 2015 οι προβλέψεις μας για την ανάπτυξη στην Ελλάδα ήταν 2,5% και, από τα στοιχεία του 2014 που είχαμε, η Ελλάδα θα έφτανε αυτό το νούμερο. Τελικά, από ανάπτυξη έφτασε στο 0,2% ύφεση, αν δεν κάνω λάθος. Αυτή η οικονομική αστάθεια από το πρώτο εξάμηνο του 2015 είχε πολύ αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία και τώρα η δημοσιονομική προσαρμογή που απαιτείται είναι μεγαλύτερη από ό,τι αν έκλεινε επιτυχώς η δεύτερη αξιολόγηση, για την οποία βρισκόμασταν πολύ κοντά σε συμφωνία. Τα μέτρα είναι πολύ περισσότερα τώρα από το αν ολοκληρωνόταν η δεύτερη αξιολόγηση. Μπορείτε να δείτε ποιες ήταν οι ανεκπλήρωτες προϋποθέσεις, πόσο κοντά βρίσκονταν στους δημοσιονομικούς στόχους τότε και ποιο είναι το πακέτο μέτρων τώρα.

Έντυπη Έκδοση Καθημερινης

 

SHARE