Οι απαντήσεις στο θέμα της Έκθεσης-Νεοελληνικής Γλώσσας 2016

Οι απαντήσεις στο θέμα της Έκθεσης-Νεοελληνικής Γλώσσας 2016

Οι απαντήσεις στο θέμα της Έκθεσης-Νεοελληνικής Γλώσσας 2016

Α. Περίληψη

Ο συγγραφέας αναφέροντας αρχικά την ετυμολογία της λέξης «φιλία» τονίζει το πόσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο από αρχαιοτάτων χρόνων. Στη συνέχεια, παρουσιάζει τις απόψεις του Αριστοτέλη, ο οποίος θεωρεί κύρια χαρακτηριστικά της φιλίας την αγάπη, την αμοιβαιότητα και τη στοργή. Έπειτα, επισημαίνει τα τρία είδη φιλίας κατά τον Αριστοτέλη. Τα δύο πρώτα πηγάζουν από το πόσο χρήσιμος και πόσο ευχάριστος είναι κάποιος αντίστοιχα για τον άλλο, αλλά και τα δύο αποσκοπούν στο κέρδος. Το τρίτο είδος είναι η φιλία που στηρίζεται στην ανιδιοτέλεια και στα κοινά ηθικά χαρακτηριστικά των ατόμων που τη βιώνουν και γι’ είναι η πιο σταθερή και αναλλοίωτη. Τέλος, ο Παπανούτσος συμπεραίνει ότι φίλος είναι ο συμπαραστάτης στις δυσκολίες, ο ανυστερόβουλος κριτής και ο σύμβουλος με αγνές προθέσεις.

(Σχόλιο: το όριο των 110 λέξεων είναι μικρό, καθώς ο μαθητής «σπαταλά» πολλές λέξεις ξεκαθαρίζοντας συνεχώς, αν πρόκειται για λόγια του Παπανούτσου ή του Αριστοτέλη)

Β.1. α. Λάθος

β. Σωστό

γ. Σωστό (σχόλιο: διφορούμενη πρόταση, γιατί δε διευκρινίζεται σε ποιο είδος φιλίας αναφέρεται)

δ. Σωστό

ε. Λάθος

Β. 2. α) Η παράγραφος αναπτύσσεται με τη μέθοδο της διαίρεσης. Διαιρεταία έννοια είναι η «φιλία», η οποία «διαιρείται» σε τρία είδη και στη συγκεκριμένη παράγραφο παρουσιάζονται τα δύο εξ αυτών («Στην πρώτη περίπτωση…κτλ)», «Στη δεύτερη…συναναστροφής)») Το τρίτο είδος αναπτύσσεται στην επόμενη παράγραφο.

Επίσης, αναπτύσσεται με παραδείγματα που βρίσκονται σε παρενθέσεις («για τις υποθέσεις,… φιλοδοξίες μας κτλ», «είναι διασκεδαστικός…συμπαίκτης κτλ»). Έχουμε συνεπώς συνδυασμό μεθόδων.

(θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει ότι υπάρχει και αιτιολόγηση)

Β. 2. β) Άλλωστε: προσθήκη

δηλαδή: επεξήγηση

Όταν: χρονική σχέση/προϋπόθεση

λοιπόν: συμπέρασμα

Β. 3. α) εγκωμίασαν: επαίνεσαν, ύμνησαν

ευχαρίστηση: χαρά, ηδονή, απόλαυση

συναναστροφής: επαφής

ακατάλυτη: ισχυρή, αναλλοίωτη

φθείρεται: αλλοιώνεται

Β. 3. β) οικεία: άγνωστα

επιδέξιος: ανίκανος

ωφέλεια: ζημία, βλάβη

αξία: απαξία

αυστηρό: επιεική

Β. 4. α) «δια το χρήσιμον»: μεταφορά λόγων κάποιου, χρήση αρχαίας ελληνικής

«αγαπά»: ειρωνεία

(υλικό ή ηθικό): επεξήγηση

Β. 4. β) Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί το β’ ενικό πρόσωπο στη δεύτερη παράγραφο, ώστε να απευθυνθεί με αμεσότητα στον αναγνώστη και να προσπαθήσει να τον «ερεθίσει» και να βρει κοινά στοιχεία μεταξύ των όσων παρουσιάζει ο ίδιος και των εμπειριών του αναγνώστη. Το κάνει για να μας τονίσει ότι ίσως ό,τι άλλο έχουμε βιώσει δεν είναι φιλία, άρα να μας προβληματίσει.

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί το α’ πληθυντικό πρόσωπο στην τρίτη παράγραφο το οποίο αποτελεί «δείκτη καθολικότητας». Προσπαθεί να μας «βάλει» μέσα στον προβληματισμό του και να προβληματιστούμε ως αναγνώστες. Επίσης, δημιουργεί οικείο κλίμα και αμεσότητα, καθώς τα όσα παρουσιάζει είναι εμπειρίες και παραδείγματα που καθένας μας έχει βιώσει στην προσωπική του ζωή.

Γ. Σχεδιάγραμμα της ομιλίας

Αγαπητοί συμμαθητές, αγαπητές συμμαθήτριες,

Πρόλογος:

Στη σύγχρονη εποχή οι αξίες περνούν μεγάλη κρίση. Οι ανθρώπινες επαφές είναι δύσκολες και σπουδαία αγαθά για τον άνθρωπο, όπως η πραγματική φιλία δεν έχουν μείνει ανεπηρέαστα από την κρίση αυτή. Στα πλαίσια της εκδήλωσης που διοργανώνει το σχολείο μας, θα αναφερθώ αρχικά στο ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά της φιλίας και έπειτα στο αν και πώς μπορεί να βοηθηθεί κάποιος στη δημιουργία φιλικών δεσμών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Κυρίως θέμα

Πρώτο μέρος: Χαρακτηριστικά γνήσιας φιλίας:

Αγάπη (αίσθημα οικειότητα και «μοιράσματος» ), ανιδιοτέλεια, αμοιβαιότητα, έλλειψη ατομικισμού, έλλειψη συμφέροντος

Έμπρακτη απόδειξη φιλίας: Συμπαράσταση σε ευτυχισμένες και δύσκολες στιγμές, άμεση επαφή και ανταπόκριση σε περιπτώσεις ανάγκης. Στήριξη ηθική, συναισθηματική, ψυχολογική (ακόμη και οικονομική)

Βίωση ευχάριστων συναισθημάτων μέσω της φιλίας (Πρέπει τα άτομα που βιώνουν μια σχέση φιλίας να περνούν μαζί ελεύθερο χρόνο με ποιοτικό τρόπο και να ωφελούνται από αυτή τη διαδικασία: συναισθηματική πληρότητα)

Σωστή κριτική (χωρίς υστεροβουλία, φθόνο ή έχοντας κάποιο συμφέρον) για τις επιλογές του φίλου μας.

Ευθύτυτα, ειλικρίνεια, εχεμύθεια, εμπιστοσύνη

Διάλογος, απουσία μισαλλοδοξίας, προσβολών, κακίας.

Δεύτερο μέρος:

Σε αυτό το μέρος οφείλουμε να τονίσουμε πόσο διαδεδομένα είναι τα μέσα αυτά σήμερα: facebook, instagram κτλ και το πόσες πολλές γνωριμίες γίνονται μέσω αυτών. Αφού τονίσουμε επίσης ότι υπάρχουν περιπτώσεις σύναψης φιλικών σχέσεων και γνωριμιών μέσω των μέσων αυτών, χρειάζεται να αναφερθούμε σε πολλές και διαφορετικές μορφές επαφών:

Α. Περιπτώσεις υγιών φιλικών σχέσεων (σπάνια)

Β. Περιπτώσεις σχέσεων που στηρίζονται στον ενθουσιασμό, αλλά τελικά ατονούν

Γ. . Περιπτώσεις σχέσεων που έχουν ως χαρακτηριστικό το ψέμα ή το συμφέρον

Δ. Περιπτώσεις σχέσεων επικίνδυνων με άγνωστα άτομα που θέλουν να τους θεωρούμε φίλους για να μας βλάψουν (εξαπάτηση, κακοποίηση, διασυρμός, εμπλοκή σε ομάδες επικίνδυνες για το νέο)

Σε γενικές γραμμές ο μαθητής έπρεπε να κινηθεί στον άξονα ότι η σύναψη υγιών σχέσεων μέσω τέτοιων μέσων είναι εφικτή, αλλά δύσκολη και κάποιες φορές επικίνδυνη.

Επίλογος: Ρόλος διαδικτύου στη σημερινή εποχή: διττός. (θετικός και αρνητικός)

Απαραίτητες κάποιες προϋποθέσεις για σωστή και δημιουργική χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης (φορείς: οικογένεια, σχολείο)

Αποφώνηση: Σας ευχαριστώ πολύ

Νατάσα Δανιήλ 
Φιλόλογος