Τι πρέπει γνωρίζουμε για την βιταμίνη D

Τι πρέπει γνωρίζουμε για την βιταμίνη D

Τι πρέπει γνωρίζουμε για την βιταμίνη D

Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη απαραίτητη για τη διατήρηση της καλής υγείας των οστών. Διευκολύνει την αποδοτική χρησιμοποίηση του ασβεστίου από τον οργανισμό. Το ασβέστιο, με τη σειρά του, είναι απαραίτητο για την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, την ανάπτυξη των οστών και τη διατήρηση της οστικής πυκνότητας.

·         Στην χώρα μας  η κύρια πηγή βιταμίνης D είναι το φως του ήλιου. Τα περισσότερα άτομα παίρνουν αρκετή βιταμίνη D κατά τη διάρκεια της καθημερινής δραστηριότητας. Για να πάρει αρκετό φως του ήλιου το σώμα σας για να παράγει βιταμίνη D, πρέπει να εκθέσετε τις παλάμες σας, το πρόσωπο και τα χέρια (ή ισοδύναμη περιοχή της επιδερμίδας) στο φως του ήλιου για περίπου 5-15 λεπτά 4-6 φορές εβδομαδιαίως. Τα ηλικιωμένα άτομα και τα άτομα με πιο μελαχρινή επιδερμίδα χρειάζονται περισσότερη έκθεση στο φως του ήλιου – περίπου 15 λεπτά 5-6 φορές εβδομαδιαίως.

vitamin-d

·         Μέσα στις σημαντικότερες πηγές τροφίμων που περιέχουν βιταμίνη D, περιλαμβάνονται το φυσικό μουρουνέλαιο και τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, το σκουμπρί, ο τόνος, οι σαρδέλες κ.ά.. Άλλες πηγές είναι τα εμπλουτισμένα προϊόντα εμπορίου, όπως γάλα, δημητριακά πρωινού και χυμοί. Βιταμίνη D περιέχουν επίσης το συκώτι και ο κρόκος του αυγού, αλλά σε πολύ μικρότερες ποσότητες.

·         Το Ινστιτούτο Ιατρικής ορίζει ως συνιστώμενη ημερήσια δόση τις 600 διεθνείς μονάδες (IU) για τους περισσότερους υγιείς ενήλικους. Για όσους είναι άνω των 70 ετών, η συνιστώμενη δόση αυξάνεται σε 800 διεθνείς μονάδες. Αυτό συμβαίνει διότι ο οργανισμός τους δε συνθέτει αρκετή D. Τέλος, το ανώτατο ανεκτό όριο για τους ενήλικες είναι 4.000 IU, χωρίς να είναι όμως αυτός ο στόχος πρόσληψης.

·         Στις ομάδες υψηλού κινδύνου για εμφάνιση ανεπάρκειας βιταμίνης D ανήκουν άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα, βρέφη που θηλάζουν και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Οι μεγαλύτερες ποσότητες χρωστικής μελανίνης στην επιδερμική στιβάδα έχουν ως αποτέλεσμα ένα πιο σκούρο δέρμα, το οποίο παρουσιάζει μειωμένη ικανότητα να παράγει βιταμίνη D από το ηλιακό φως. Τα βρέφη επίσης που θηλάζουν, είναι δυνατόν να παρουσιάσουν ανεπάρκεια βιταμίνης D διότι το μητρικό γάλα είναι ιδιαίτερα χαμηλό από μόνο του σε βιταμίνη D, αλλά μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο σε περίπτωση ανεπάρκειας της μητέρας. Τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας βρίσκονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου διότι η ικανότητα σύνθεσης βιταμίνης D μειώνεται με το χρόνο, πιθανόν λόγω μειωμένης έκθεσής τους στον ήλιο. Τέλος, άλλη μια ομάδα υψηλού κίνδυνου είναι τα παχύσαρκα άτομα τα οποία έχουν υποβληθεί σε γαστρική χειρουργική επέμβαση παράκαμψης, λόγω παράκαμψης μέρους του ανώτερου λεπτού εντέρου, όπου απορροφάται η συγκεκριμένη βιταμίνη.

·         Η ανεπάρκεια βιταμίνης D στα παιδιά προκαλεί ραχίτιδα, η κλινική εικόνα της οποίας παρουσιάζει μαλακά, αδύναμα και ευλύγιστα οστά. Μπορεί επίσης να αποτρέψει τα παιδιά από την επίτευξη του γενετικά προγραμματισμένου ύψους τους και της μέγιστης οστικής μάζας. Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D στους ενηλίκους μπορούν να οδηγήσουν σε κατάγματα που προκαλούνται από την οστεοπόρωση, όπως πόνους στα οστά και στις αρθρώσεις, μυϊκή αδυναμία και πτώσεις.

·         Κάποιες φορές, αν και όχι τόσο συχνά, η υπερβολική λήψη βιταμίνης D μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση τοξικότητας. Τα συμπτώματα αυτής περιλαμβάνουν υπερασβεστιαιμία, μεταστατική ασβεστοποίηση, δίψα, ανορεξία, πολυουρία κ.ά..

·         Τέλος, επαρκείς συγκεντρώσεις της βιταμίνης D μπορεί να είναι σημαντικές στη μείωση της εμφάνισης αυτοάνοσων νοσημάτων. Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D μπορεί να επιτρέψει μια κανονική ανοσολογική απόκριση σε παθογόνους οργανισμούς, όπως επίσης τη βελτίωση της καρδιαγγειακής λειτουργίας και της θνησιμότητας και την αύξηση της ανταπόκρισης στην ινσουλίνη. Επιπρόσθετα, ορισμένοι ερευνητές ισχυρίζονται ότι η έλλειψη βιταμίνης D είναι παράγοντας κινδύνου και για την υπέρταση, τον αυτισμό και τη νόσο Alzheimer.

SHARE
Η Αθηνά Παπαθανασίου είναι ∆ιαιτολόγος – ∆ιατροφολόγος µε ειδίκευση στην Κλινική ∆ιατροφή. Αποφοίτησε το 2006 από το Τµήµα Επιστήµης ∆ιαιτολογίας – ∆ιατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών. Στα πλαίσια της πρακτικής της άσκησης συνεργάστηκε µε τα διαιτολογικά τµήµατα 5 νοσοκοµείων της Αττικής: Τζάνειο, Σισµανόγλειο, Ερυθρός Σταυρός, Παίδων “Αγλαΐα Κυριακού”, Λαϊκό. Έχει συµµετάσχει σε πληθώρα επιστηµονικών συνεδρίων υγείας, διατροφής, άσκησης, ψυχολογίας κ.α. ενώ και η ίδια έχει διατελέσει οµιλήτρια σε ηµερίδες σε σχολεία, σε συλλόγους και πολυµαθησιακούς χώρους. Επιπλέον έχει γράψει άρθρα σε θεσσαλικές εφημερίδες. Διατελεί µέλος του Πανελληνίου Συλλόγου ∆ιαιτολόγων ∆ιατροφολόγων και του Ελληνικού Ιδρύµατος Γαστρεντερολογίας και Διατροφής (ΕΛ.Ι.ΓΑΣΤ.). Από το 2006 μέχρι σήμερα διατηρεί δικό της διαιτολογικό γραφείο στην Καρδίτσα.